Evropska komisija upozorila BiH: Nema napretka u ključnim reformama, ugroženo gotovo milijardu eura iz EU
Bosna i Hercegovina nije ostvarila napredak u ključnim oblastima evropskih integracija, dok je u pojedinim segmentima zabilježeno i nazadovanje. To je jedna od glavnih poruka Izvještaja Evropske komisije za 2026. godinu, koji upozorava na političke blokade, slabosti institucija i izostanak konkretnih reformskih rezultata.
Posebno zabrinjava činjenica da BiH zbog kašnjenja u provođenju reformi rizikuje gubitak značajnih sredstava iz evropskog Plana rasta za Zapadni Balkan, vrijednog do 976,6 miliona eura.
Izvještaj obuhvata period od 1. septembra 2025. do 1. septembra 2026. godine. Evropska komisija navodi da vlasti u BiH deklarativno podržavaju evropski put, ali da političke blokade, nefunkcionalna vladajuća koalicija i slabe institucije onemogućavaju značajniji napredak.
Ugroženo gotovo milijardu eura iz Plana rasta
Jedno od najvažnijih upozorenja odnosi se na sredstva iz Plana rasta EU. Iako je Reformska agenda usvojena u septembru 2025. godine, Bosna i Hercegovina još nije završila sve neophodne procedure za korištenje novca.
Sporazumi o Instrumentu i zajmu nisu potpisani i ratificirani, a nije imenovan ni nacionalni koordinator. Zbog prethodnih kašnjenja sredstva namijenjena BiH već su umanjena za deset posto.
Evropska komisija upozorava da rok za ispunjavanje uslova za prvu tranšu ističe krajem 2026. godine. Ukoliko nadležne institucije ne završe potrebne procedure, država bi mogla ostati bez dijela sredstava.
Pravosuđe i borba protiv korupcije bez napretka
Ni u pravosuđu i borbi protiv korupcije nije zabilježen napredak. Novi zakon o Visokom sudskom i tužilačkom vijeću i Zakon o sudovima BiH još nisu usvojeni.
Posebnu zabrinutost izazivaju podaci o procesuiranju korupcije na visokom nivou. Od 2022. godine nijedna agencija za provođenje zakona nije Tužilaštvu BiH dostavila izvještaj o korupciji na visokom nivou.
Tokom 2025. godine podneseno je svega pet izvještaja o drugim slučajevima korupcije, dok nije zabilježena nijedna nova pravosnažna presuda za korupciju na visokom nivou.
Od 600 državnih zvaničnika samo je 261 dostavio finansijske izvještaje radi provjere imovinskih kartona.
Kao primjer konkretnijih rezultata izdvojen je Kanton Sarajevo, gdje su potvrđene optužnice protiv 14 osoba, uglavnom nosilaca javnih funkcija.
BHRT-u prijeti gašenje, novinari izloženi pritiscima
Evropska komisija nije zabilježila napredak ni u oblasti slobode medija. Upozorava se na pogoršanje uslova za rad novinara, netransparentnost medijskog vlasništva i finansijske probleme javnih emitera.
BHRT se i dalje suočava s ozbiljnom opasnošću od gašenja, dok se nastavljaju sudski sporovi između tri javna emitera.
Tokom 2025. godine VSTV je evidentirao 25 napada na novinare, a Udruženje BH novinari zaprimilo je 50 prijava. U Republici Srpskoj podneseno je 88 krivičnih prijava za klevetu.
Komisija navodi i da 60 posto informativnih portala nema potpun impresum ili ga uopće nema.
EU traži ukidanje bezviznog režima za sedam država
U oblasti vizne politike zabilježeno je nazadovanje. Evropska komisija traži od BiH da ukine bezvizni režim za državljane Azerbejdžana, Katara, Kuvajta, Turske, Rusije, Kine i Vanuatua.
Također se zahtijeva prestanak sezonskih viznih izuzeća za državljane Bahreina, Omana i Saudijske Arabije.
Prema ocjeni Komisije, postojeća praksa može povećati rizik od nezakonitih migracija prema Evropskoj uniji zapadnobalkanskom rutom.
Kao pozitivan rezultat izdvojeno je raspoređivanje približno 130 pripadnika Frontexa u BiH i unapređenje saradnje s evropskim pravosudnim institucijama.
Parlament BiH usvojio svega 12 zakona
Politička nefunkcionalnost vidljiva je i kroz rad Parlamentarne skupštine BiH, koja je u izvještajnom periodu usvojila samo 12 zakona, od kojih pet po hitnoj proceduri.
Bosna i Hercegovina ni više od dvije i po godine nakon odluke o otvaranju pristupnih pregovora nema imenovanog glavnog pregovarača s Evropskom unijom.
Izvještaj se osvrće i na opće izbore održane 4. oktobra 2026. godine. Izborni dan protekao je uglavnom uredno, ali su zabilježene tehničke poteškoće, složene procedure brojanja glasova i problemi s tajnošću glasanja.
Evropska komisija osudila je negiranje genocida, veličanje ratnih zločina i historijski revizionizam.
Nezaposlenost mladih dostigla 32,9 posto
Nepovoljni pokazatelji zabilježeni su i u ekonomiji. Rast BDP-a usporio je na 1,7 posto u prvom kvartalu 2026. godine, dok BDP po stanovniku iznosi svega 36 posto prosjeka Evropske unije.
Stopa nezaposlenosti u drugom kvartalu iznosila je 12,2 posto, dok je među mladima dostigla 32,9 posto.
Komisija upozorava i na zavisnost BiH od ruskog prirodnog gasa, neefikasnost javnih preduzeća i sporo provođenje ekonomskih reformi.
U obrazovanju su i dalje prisutne diskriminatorne prakse, uključujući sistem „dvije škole pod jednim krovom“ i nepriznavanje naziva bosanskog jezika u školama u Republici Srpskoj.
Zabilježeni i pozitivni pomaci
Uprkos brojnim kritikama, izvještaj prepoznaje i određene pozitivne rezultate. Među njima su saradnja s Frontexom i Eurojustom, usvajanje propisa iz oblasti intelektualnog vlasništva i prva pravosnažna presuda za negiranje i veličanje genocida, donesena u oktobru 2025. godine.
Pozitivno su ocijenjeni i pojedini infrastrukturni projekti na Koridoru Vc, aktivnosti na Južnoj plinskoj interkonekciji te napredak Sarajeva u evropskim inicijativama za klimatski neutralne gradove.
Evropska komisija pozvala je vlasti Bosne i Hercegovine da nakon oktobarskih izbora bez odgađanja formiraju institucije i nastave provođenje reformi neophodnih za otvaranje pristupnih pregovora.
Poruka izvještaja je jasna: evropska perspektiva Bosne i Hercegovine ostaje otvorena, ali bez konkretnih političkih odluka i provođenja reformi, evropski put neće donijeti očekivane rezultate, a država bi mogla ostati i bez značajnog finansijskog paketa Evropske unije.
RTV Slon
