U kalendaru zvaničnih obilježavanja Grada Bijeljina nalazi se fenomen koji predstavlja vjerovatno jedinstven i nezabilježen presedan na ovim prostorima: grad u toku samo jedne kalendarske godine obilježava čak tri različita „dana oslobođenja“.
Iza ove hronološke i historijske konfuzije krije se sistematsko brisanje historijskih činjenica, institucionalni revizionizam i ideološko podvođenje lokalne historije pod politički narativ takozvanog „Srpskog sveta“.
Hronologija apsurda: Tri “praznika” jednog grada
| Datum | Zvanični naziv manifestacije | Historijski kontekst i stvarni karakter događaja |
| 4. april | „Dan oslobođenja grada“ (1992) | Početak agresije i etničkog čišćenja: Ulazak Srpske dobrovoljačke garde Željka Ražnatovića Arkana i domaćih paravojnih formacija SDS-a; masakr nad nenaoružanim bošnjačkim civilima. |
| 24. septembar | Dan oslobođenja u Drugom svjetskom ratu (1943) | Partizanska pobjeda u sjeni četništva: Grad su od fašista, ustaša i četnika oslobodili partizani, dok današnja vlast istovremeno slavi četničke vojvode i saradnike okupatora. |
| 10. novembar | Dan oslobođenja u Prvom svjetskom ratu (1918) | Monarhistička komemoracija: Obilježavanje ulaska Srpske vojske 1918. godine i pomen kralju Petru I Karađorđeviću s fokusom na ratove Kraljevine Srbije. |
Četvrti april: Slavljenje Arkanovog terora i zločina zabilježenih pred očima svijeta
Prvi u nizu jeste 4. april, koji se u Bijeljini godinama bez imalo stida obilježava kao „dan odbrane i oslobođenja od Zelenih beretki“.
Riječ je o ciničnoj laži: nikakvih formacija koje su ugrožavale grad nije bilo. Tog 4. aprila 1992. godine Bijeljinu – u kojoj su Bošnjaci činili većinu gradskog stanovništva – napale su i okupirale Arkanove paravojne formacije uz logističku pomoć lokalnog Kriznog štaba SDS-a.
Započeo je krvavi pir i brutalna likvidacija civila na ulicama i u domovima, što je objektivom zabilježio i američki fotoreporter Ron Haviv, a potvrdili i spiskovi samog Kriznog štaba objavljeni u tadašnjim Semberskim novinama. Za ove zločine do danas niko nije adekvatno odgovarao, a grad u znak sjećanja na te dane ima čak i Ulicu Srpske dobrovoljačke garde – sramotu kakva ne postoji ni u samoj Srbiji.
Dvadeset četvrti septembar: Antifašizam podno spomenika Draži Mihailoviću
Drugi datum je 24. septembar, tradicionalni praznik kada se obilježava oslobođenje Bijeljine u Drugom svjetskom ratu. Svugdje u civilizovanom svijetu i regiji jasno se zna ko je donio slobodu 1943. i 1944. godine – Narodnooslobodilačka vojska i partizani, koji su grad čistili od njemačkih nacista, ustaša, ali i četnika.
U današnjoj Bijeljini taj antifašistički datum pretvoren je u šizofrenu farsu. Gradom dominira Trg đenerala Draže Mihailovića, ulice nose imena četničkih komandanata, a ignoriše se činjenica da su lokalni četnički odredi potpisivali sporazume o lojalnosti sa ustaškom NDH, učestvovali u ofanzivi na Kozari hvatajući civile koji su potom deportovani u Jasenovac…
Dodatna težina ovog datuma leži u 1992. godini: upravo tog 24. septembra 1992. pripadnici Specijalne policije MUP-a RS-a u bijeljinskom selu Balatun zvjerski su pobili 22 člana bošnjačkih porodica Sarajlić, Sejmenović i Malagić, među kojima je bilo sedmero djece. O tim žrtvama gradska vlast šuti, a spomenika ubijenoj djeci Bijeljine na vidiku nema.
Deseti novembar: Oživljavanje monarhističkog mita iz 1918. godine
Treći „dan oslobođenja“ pomjeren je za jesen, kada se kroz molitvene pomene i historijske časove ispred spomenika kralju Petru I Karađorđeviću obilježava ulazak Srpske vojske u Bijeljinu u novembru 1918. godine.
Iako je završetak Prvog svjetskog rata označio kraj Austro-Ugarske monarhije, način na koji se ovaj događaj komemorira i reducira isključivo na ratove Srbije (1912–1918) služi isključivo jednonacionalnoj homogenizaciji i dokazivanju teze o Bijeljini kao „vjekovnom srpskom gradu“, bez uvažavanja viševjekovnog kontinuiteta i postojanja drugih naroda.
Farsa u funkciji „Srpskog sveta“
Imati tri dana oslobođenja u kalendaru nije samo historijska nepismenost, već smišljen politički inžinjering. Kada u jednom gradu slavite partizansku pobjedu, a istovremeno dižete spomenike kvislinzima; kada početak progona i zločina nad komšijama nazivate „oslobođenjem“, a historiju svodite na ratne pohode iz 1918. – svrha nije sjećanje na slobodu.
Svrha je stvaranje paralelnog historijskog mita koji služi modernim političkim aspiracijama: brisanju nesrpskog stanovništva iz prošlosti i sadašnjosti Semberije, aboliranju zločina iz 1992. i uklapanju grada u ideološku matricu „Srpskog sveta“.
E. Skokić
